بوردیو، ریختار و فضای سبک زندگی tardidgah.com

بوردیو، ریختار و فضای سبک زندگی

بوردیو در فصل مربوط به ریختار و فضای سبک های زندگی کتاب تمایز، بخوبی تمایزات و نحوه ایجاد تشخص و تفاوت را در پاره طبقات بالا شرح می دهد. ایشان بقدر کافی از نمودارها و جداول مختلف برای به تصویر کشیدن تفاوتها و سلیقه های تمایزآمیز (سلیقه های تجمل پسند در مقابل سلیقه های ضرورت پسند) استفاده می نماید.

ایشان بیان می کند که جامعه شناسان همه حواسشان به جست و جوی عینیت هرچه بیشتر است. بنظر وی ریختار، همان جبر و ضرورتی است که درونی شده و تبدیل به طبع و قریحه ای گشته است که کردوکارهای معنادار و تلقی های معنی بخش ایجاد می کند.  هر طبقه با همه چیزهایی تعریف می شود که آن را از چیزی که نیست و خصوصا از همه چیزهایی که با آنها در تضاد است جدا و متمایز می کند. بنابراین هویت اجتماعی بر اساس تفاوت تعریف و ابراز می شود. این نکته، کلید تعریف بوردیو از مفهوم طبقه و تمایز است.

بوردیو همچنین توضیح می دهد که این تمایزات را افراد در خانه ها، ‌مبلمان ها ، کتاب ها، اتومبیل ها، مشروبات، سیگارها، عطرها، لباس ها، و حتی ورزش ها، بازی ها، سرگرمی هایشان خودآگاه یا ناخودآگاه نشان می دهند. گاهی این تفاوت ها را طبقه بورژوها حتی در لحن یکنواخت، بیان آهسته و فی البداهه، لبخند متکبر و مطمئن، و حرکات حساب شده خود نیز نشان می دهد. از این رو، به نظر بوردیو، سلیقه عامل واقعی تبدیل کردن هر چیز به نشانه های تشخص و تمایز، و تبدیل توزیع های پیوسته به تقابل های گسسته است.

موضوع دیگری که مورد توجه بوردیو قرار گرفته است، ترکیب سرمایه و ترکیب هزینه های افراد طبقه های مختلف که شامل درصد هزینه های خوراک، ورزش، مطالعه، از کل هزینه های خانوار، و همچنین نوع خوراک، نوع ورزش، نوع سرگرمی، و بطور کلی هزینه های ضروری و تجملی است. تضاد اصلی در اینجا بین کمیت و کیفیت، شکمبارگی و ذایقه، ماده و آداب، محتوا و فرم است. (کارگران لوبیا می خورند چون پول خوردن چیز دیگری را ندارند.)

بوردیو سه سبک تمایز را اینگونه بر می شمرد: خوراک، فرهنگ، و ظواهر. در واقع بدن قطعی ترین تحقق مادی سلیقه طبقاتی است، و از اینجا جامعه شناسی بدن موضوعیت پیدا می کند( “بدن برای دیگران” بعنوان محصولی اجتماعی). در اینجا تفاوت بین مرد و زن، نیازهای شدید و حیوانی، و زیبایی و نزاکت و کم خوری را در مقابل همدیگر قرار می دهد. در همین راستا، نویسنده تفاوت در کارکردهای ورزش و انواع آن، میزان خشونت، سختی، اختیار و انتخاب، میزان در دسترس بودن امکانات آن، خلوت و شلوغ بودن، سرمایه گذاری لازم مختص هریک از رشته های مختلف ورزشی را بعنوان عامل های تمایز بررسی و تحلیل می کند.

پیر بوردو میدان های مختلف اجتماعی را همچون ورزش، هنر، خوراک، اتوموبیل، دکوراسیون، پاتوق های تعطیلات، و غیره را عرصه تظاهر و بروز تمایز و تفاوت می داند. بعنوان مثال ایشان به هنر بعنوان صورت عینیت یافته رابطه مبتنی بر تشخص و تمایز نگاه می کند و زیباشناسی غالب را در حین اینکه واجد فضیلت هایی مانند وقار و متانت، سادگی و اعتدال می داند، ولی از طرفی با تنگدستی و سادگی محض (که مختص طبقه کارگران است)، و همچنین لاف زنی و تفرعن یا تظاهر و رفتار تصنعی (که مختص نیمه فرهیخته ها یا نوکیسگان است) متفاوت می بیند.

جالب است که بوردیو حتی عشق را راهی برای عشق ورزیدن به سرنوشت خویش در وجود فردی دیگر، و علاقه فردی دیگر به سرنوشت خویش می داند.

محسن فرمانی

به این مطلب امتیاز بدهید:

5/5

ما را دنبال کنید:

این صفحه را به اشتراک بگذارید:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on google
Share on skype
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email
برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 0 میانگین: 0]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *